Oproep 2017

Kom naar de herdenking

Op zaterdag 25 februari 2017 wordt in Amsterdam opnieuw de Februaristaking van 1941 herdacht. De Februaristaking is de geschiedenis ingegaan als een moedige daad van vele tienduizenden burgers, die het werk neerlegden en opkwamen voor hun vervolgde Joodse stadgenoten. Na Amsterdam breidde de staking zich snel uit naar de Zaanstreek, Kennemerland, Utrecht, Hilversum en Weesp.

De Februaristaking van 1941 heeft nationaal en internationaal grote indruk gemaakt. Het was de enige politieke staking in Europa tegen de anti-Joodse maatregelen van de nazi’s in bezet gebied. De staking was destijds voor velen in ons land een bron van inspiratie. Nog altijd geeft de Februaristaking een signaal naar deze tijd, waarin opkomen voor een ander en waakzaamheid voor antisemitisme en racisme geboden is.

Daarom roepen wij u op zaterdag 25 februari 2017 naar het Jonas Daniël Meijerplein te komen en deel te nemen aan het defilé langs de Dokwerker.

Comité Herdenking  Februaristaking 1941  

Gemeentebestuur van Amsterdam                                

Aankondinging herdenking 2017

Herdenk de Februaristaking

Mede dankzij de aanwezigheid van koning Willem-Alexander en een ongekende publiciteitscampagne rond de jubileumherdenking begin dit jaar is de Februaristaking diep verankerd geraakt in het nationaal geheugen. Ons comité gaat dan ook onverdroten door met de jaarlijkse herdenking en wil activiteiten rondom de herdenking stimuleren. Wij willen daarbij alles in het werk stellen om steeds meer mensen, en specifiek ook jongeren bij de herdenking te betrekken.

Kop van het defilé - foto: Mascha Jansen
Kop van het defilé herdenking 2016  foto: Mascha Jansen

Op zaterdag 25 februari 2017 is de eerstvolgende herdenking. Samen met het gemeentebestuur van Amsterdam roepen wij u op naar de Dokwerker te komen. De herdenking begint om 16.45 uur; het defilé langs de Dokwerker om 17.00 uur.

Voorbereidingen op de herdenking

In de voorbereiding zullen in Amsterdam en diverse andere gemeenten weer affiches worden geplaatst. Het affiche wordt dit jaar ontworpen door Parra (Pieter Janssen), wiens werk zich kenmerkt door moderne ‘post-pop’ tekeningen met heldere kleuren en een eigenzinnige typografie.

Eind januari verschijnt de Herdenkingskrant. Via de krant en onze website februaristaking.nl publiceren wij in januari de tekst van de oproep die door ons comité en het gemeentebestuur van Amsterdam wordt uitgegeven en zullen wij u uitgebreid informeren over de aanstaande herdenking en de activiteiten eromheen. In de loop van januari worden de kaarten verzonden naar de mensen die plaats kunnen nemen in het vak voor speciale gasten.

Steun de herdenking

Zoals altijd kost de herdenking veel geld. Wij vragen daarom ook dit jaar weer om financiële ondersteuning. Wie een bijdrage wil geven, kan een bedrag overmaken op ons bankrekeningnummer NL63 INGB 0002 0870 05.Ons comité is aangemerkt als algemeen nut beogende instelling (ANBI). Uw gift kan daardoor in aanmerking komen voor belastingaftrek (ons RISN is 816778978).

Alle donateurs worden vermeld op de ondersteunerslijst, die in de loop van januari verschijnt op deze website. Wensen voor de vermelding kunnen kenbaar gemaakt worden via e-mailadres info@februaristaking.nl of telefonisch, via 020-5287129.

 

Jubileumherdenking Februaristaking heel succesvol

Februaristaking nu bekend bij miljoenen mensen

De herdenking van de Februaristaking 1941 is na de jubileumherdenking in 2016 ontegenzeggelijk diep verankerd in het nationaal geheugen. Dat werd onderstreept toen premier Rutte bij de start van de Bevrijdingsdagactiviteiten op 5 mei 2016 in Groningen aan de Februaristaking refereerde als gewichtige verzetsdaad. De eerste keer ooit dat een premier dit deed!

Leden van het Comité Herdenking Februaristaking 1941 openden traditiegetrouw het defilé langs de Dokwerker. (Foto: Mascha Jansen)
Leden van het Comité Herdenking Februaristaking 1941 openden traditiegetrouw het defilé langs de Dokwerker. (Foto: Mascha Jansen)

Ongekende media-aandacht

Mede dankzij de aanwezigheid van koning Willem-Alexander kwam er al voor de jubileumherdenking een ongekende publiciteitscampagne op gang. De NOS verzorgde op 25 februari op NPO1 een live uitzending van de herdenking en ’s avonds een samenvatting op NPO2.  Bij elkaar keken daarnaar ruim 800.000 mensen. Volgens deskundigen van de Media Info Groep zijn met die publiciteit ruim 51 miljoen keer mensen bereikt. De zogeheten advertentiewaarde bedroeg bijna twee miljoen euro!

Door al deze publiciteit dook via een Fries archief zelfs een foto op van Februaristakers op het Raamplein in Amsterdam. De foto werd door de NOS trots gepresenteerd in de avonduitzending. Tot dan was slechts één foto van de Februaristaking bekend: stakend trampersoneel bijeen in de Sarphatistraat.

In landelijke, regionale en plaatselijke kranten, weekbladen en magazines verschenen in de weken tot en met 25 februari nieuwsverhalen, interviews, achtergrondverhalen en berichten. Deze stroom vond ook z’n weg naar de websites van deze kranten. Via allerlei zelfstandige websites konden mensen ook kennis nemen van de aanstaande herdenking en het verloop ervan. Op radio en televisie brachten ook alle omroepen programma’s over de herdenking. In hun gidsen maakten ze ruimte voor verhalen over de Februaristaking en aankondigingen van de programma’s.

Bijzonder jubilieumprogramma

De bijzondere herdenking in 2016 werd opgezet, omdat het precies 75 jaar geleden was dat de Februaristaking plaatsvond. In samenspraak met de Gemeente Amsterdam, GVB, debatcentrum De Balie, de makers van de theatervoorstelling STAAKT…, het Amsterdams 4 en 5 mei comité, de NOS, Bernd Wouthuysen en Daniël Koning en anderen werd al begin 2015 een actieplan opgesteld. Doelstelling was een onvergetelijk en indringend programma dat beoogde te verbreden (nieuwe doelgroepen binden, nationaal publiek bereiken) en te verdiepen: nieuw licht laten schijnen op bestaande verhalen, met theater, tentoonstelling en gespreksprogramma’s.

Het vfonds, Amsterdams 4 en 5 mei comité, de Stichting Centrum voor Propaganda voor Eenheid in de Vakbeweging, de Stichting uitgeverij en boekhandel Pegasus en Stichting Democratie en Media gaven belangrijke financiële steun.

Op de dag van de herdenking legde het GVB alle openbaar vervoer een minuut stil. Via de geluidsinstallatie vertelde burgemeester Eberhard van der Laan de passagiers over het waarom van deze actie.

Het Stadsarchief van Amsterdam liet een boekje over de Februaristaking verschijnen dat werd verspreid onder alle ambtenaren, maar ook daarbuiten gretig aftrek vond. Het Stadsarchief organiseerde ook, in samenwerking met de Museumtram, in de week voor de herdenking rondritten langs markante punt van de Februaristaking in Amsterdam. Indrukwekkend was ook de bijeenkomst op zondag 21 februari in het Stadsarchief waar Tinie IJisberg en Marjan de Boo vertelden over hun vader, respectievelijk grootvader Joop IJisberg die behoorde tot de Februaristakers en die wegens zijn verzetsdaden door de Duitsers werd gefusilleerd. Hetzelfde verhaal werd op 5 mei weer verteld tijdens een rit met de museumtram langs historische plekken.

Onze eigen Herdenkingskrant verscheen in een oplage van 47.000 exemplaren (normaal 9500) en werd via MUG Magazine massaal verspreid in Amsterdam. Het Gooi nam 2.000 exemplaren voor z’n rekening. Verder benutte ons comité uitbundig sociale media als Facebook, Twitter en Instagram om de herdenking onder de aandacht te brengen.

De tentoonstelling van foto’s van de razzia’s in februari 1941 die de directe aanleiding vormden voor de Februaristaking was ook een grote aandachttrekker. Deze expositie was een initiatief van Bernd Wouthuysen en Daniël Koning en was van 21 februari tot en met 5 mei te zien naast de Dokwerker. Eveneens op initiatief van Bernd Wouthuysen werd de documentaire De Stakende Stad gemaakt, die op 22 februari door KRO-NCRV werd uitgezonden op NPO2. Deze documentaire maakte diepe indruk.

In De Balie waren op 16 en 22 februari onder flinke publieke belangstelling debatavonden onder het motto ‘Verander in de ander; een oefening in empathie’. De debaters kruisten de degens vanuit het gezichtspunt van de tegenstander. Dat kwam niet altijd even goed uit de verf, maar de medewerkers van De Balie vonden deze aanpak zeker voor herhaling vatbaar.

Simone van Saarloos als moderator in de Balie tijdens het jubileumprogramma van de Februaristaking
Simone van Saarloos trad bij een van de debatten in De Balie op als moderator. (Foto: Mascha Jansen)

En zoals gebruikelijk in de afgelopen vijf jaar waren er ook weer opvoeringen van de theatrale vertelling STAAKT…. Dit jaar in het Bijlmer Parktheater voor scholieren en voor honderden andere mensen in het Verzetsmuseum, in De Balie en in het stadhuis van Amsterdam. In de Mozes en Aäronkerk waren op 25 februari zo’n dertig affiches te zien van herdenkingen vanaf 1946. Deze expositie werd gemaakt met medewerking van het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis. De tentoonstelling is beschikbaar voor verder gebruik.

Dit jaar werd het affiche gemaakt door de bekende ontwerpster Irma Boom. Via plaatsing van dit affiche in Amsterdam en enkele tientallen andere gemeenten kon de herdenking op 25 februari eveneens breed onder de aandacht worden gebracht. Een aantal gemeenten gaf hiervoor een financiële bijdrage.

 

Stadsarchief zoekt februaristakers

Stadsarchief zoekt foto’s van stakers

Het Stadsarchief Amsterdam zoekt foto’s van de Amsterdammers die in 1941 deelnamen aan de Februaristaking. In totaal zijn er minstens 4.400 ambtenaren en werklieden van de gemeente Amsterdam de straat op gegaan. Die lijst kan je  hier downloaden (PDF, 873 kB).

De namen van de stakende ambtenaren zijn bekend uit documenten in de archieven, maar naar portretten van de stakers is niet eerder gezocht. Het Stadsarchief heeft nu van 40 stakers pasfoto’s kunnen achterhalen. Graag wil het Stadsarchief foto’s en persoonlijke verhalen  van de andere stakers in zijn collectie opnemen. Kan jij het Stadsarchief helpen? Neem dan contact op met Anne-Marie Kwakernaak a.kwakernaak@amsterdam.nl.

Herdenkingskrant 2016

Rectificatie: Op de voorpagina van onze Herdenkingskrant staat dat koningin Juliana in 1966 de herdenking van de Februaristaking bijwoonde. Dit is helaas fout. Koningin Juliana was op 19 december 1952 aanwezig bij de onthulling van het monument de Dokwerker van beeldhouwer Mari Andriessen.

Steun sponsors

Steun sponsors

Van vele particulieren, vakbonden zoals de FNV, gemeenten, de Provincie Noord-Holland, en andere organisaties krijgen wij financiële steun voor de herdenking in 2016. Al degenen die dat willen, kunnen geld overmaken naar ons rekeningnummer NL63 INGB 0002 0870 05. Ons comité is door de Belastingdienst aangemerkt als algemeen nut beogende instelling (ANBI; RSIN 816778978). Uw gift kan daardoor in aanmerking komen voor belastingaftrek. Voor de speciale activiteiten rond de herdenking kregen wij zeer belangrijke financiële bijdragen van het vfonds (www.vfonds.nl) , het Amsterdams 4 en 5 mei comité, de Stichting Centrum voor Propaganda voor Eenheid in de Vakbeweging, Stichting Democratie en Media en de Stichting uitgeverij en boekhandel Pegasus.

V-fonds Logo 4 en 5 mei Amsterdam Democracy&media

Onze activiteiten worden mede mogelijk gemaakt door het vfonds met middelen uit de Nationale Postcode Loterij en de BankGiro Loterij. Uw deelname aan deze loterij wordt daarom van harte aanbevolen.