Monument De Dokwerker in Amsterdam

Jongeren dichten over de Februaristaking

In samenwerking met het Comité Herdenking Februaristaking 1941 organiseert School der Poëzie op 13 februari in het OBA Theater een bijzondere PoëzieRevue om de staking te gedenken. De PoëzieRevue is een gevarieerde literaire show met poëzie, dans en muziek. Aanvang: 10.30 uur.
Geïnspireerd door beelden, foto’s, getuigenissen en teksten verwoorden kinderen van de Piet Hein School en jongeren van het Wellant College Sloten en het Montessori College Oostpoort gedachten en gevoelens die de Februaristaking bij ze oproept. Dat doen ze aan de hand van gedichten en verhalen uit die tijd en onder leiding van een docent van School der Poëzie. Vervolgens gieten ze het in een kort gedicht. Tijdens de PoeziëRevues brengt een aantal van deze ‘dichters in de dop’ hun werk op de planken.
De voordrachten van de leerlingen worden afgewisseld met optredens van speciale gasten. Zo is er een performance van stadsdichter Gershwin Bonevacia (die in 2017 nog werk ten gehore bracht bij de herdenking van de Februaristaking) en zingt Cheyenne Toney de sterren van de hemel. De PoëzieRevue wordt gepresenteerd door André Accord.
Publiek is van harte welkom; de toegang is gratis. Wel graag even reserveren via info@schoolderpoezie.nl. Het OBA Theater is te vinden op de 7e etage van de Centrale Bibliotheek (Oosterdokskade 143, Amsterdam).

Het volgende gedicht is van een van de deelnemers aan de PoëzieRevue.

Mijn handen trillen van spanning
De wereld is donker, donkerzwart
Ik ben er vandaag niet
Oorlog is een duisternis
Vrede een heel mooie zee

Stephanos

Theater rond de Dokwerker van groep jongeren

Twee dagen voor de herdenking, op zondag 23 februari, geeft een groep Amsterdamse jongeren in de buurt rond de Dokwerker en het Waterlooplein een straatvoorstelling. De voorstelling wordt samen met een maker van Theater na de Dam gegeven. Tot de groep jongeren behoort een aantal leerlingen van de Amsterdamse Jeugdtheaterschool. Het optreden beging om 16.00 uur bij de Academie voor Theater en Dans in de Jodenbreestraat 3.

Mensen met Dokwerkertjes - foto: Hans Mooren
Mensen met Dokwerkertjes – foto: Hans Mooren

Dokwerkertjes maken in het kinderatelier bij het Joods Cultureel Kwartier

Op 25 februari wordt bij het beeld van de Dokwerker op het Jonas Daniel Meijerplein de Februaristaking herdacht. Op die dag in 1941 protesteerden tienduizenden mensen tegen de Duitse bezetting.

In het atelier van het Kindermuseum kunnen kinderen op deze middag met ijzerdraad en tape hun eigen Dokwerkertje maken, naar beeltenis van de ‘echte’ Dokwerker en leren ze meer over de Februaristaking.

De beeldjes hebben een week de tijd om te drogen en kunnen dan bij de herdenking op dinsdag 25 februari door de kinderen meegedragen worden. Ook als je niet naar de herdenking gaat ben je van harte welkom.

Dit kinderatelier wordt georganiseerd in samenwerking met de Stichting Kunsteducatie De Rode Loper op School en comité Februaristaking ’41.

Leeftijd: 8-12 jaar
Toegang: gratis met entreekaartje
Tijd: 14.00-16.00 uur
Locatie: atelier Kindermuseum

https://www.jck.nl/nl/event/dokwerkertjes

Klein dokwerkertje bij de grote Dokwerker. Foto: Hans Mooren
Klein dokwerkertje bij de grote Dokwerker. Foto: Hans Mooren

Scholieren ook nu in de weer met de Dokwerker

Ook dit jaar doen basisscholen in Amsterdam-Oost mee aan een project van de stichting De Rode Loper op School in het teken van de Februaristaking. De Piet Heinschool aan de Oostelijke Handelskade mag langzamerhand wel een vaste deelnemer worden genoemd. In het slechts tienjarig bestaan van de school gaan de leerlingen van groep 8 er voor de vijfde keer mee aan de slag. Leraren Mariska Koerts en Peter van Dinter begeleiden dit project. Via het project worden de leerlingen worden over de Februaristaking. Daarna gaan ze met docente Marije van der Hoeven zelf ‘Dokwerkertjes’ maken. Dichter Jos van Hest helpt de leerlingen bij het schrijven van gedichtjes. Op school worden de beeldjes tentoongesteld, zodat andere leerlingen, maar ook de ouders ze kunnen bekijken. De leerlingen geven ook uitleg over het project.
“Jaarlijks besteedt onze school aandacht aan de Tweede Wereldoorlog. De herdenking van de Februaristaking biedt ons daarvoor een prima ingang. De staking en de gebeurtenissen die eraan vooraf gingen speelden zich immers in deze omgeving af”, aldus Mariska en Peter. Ook past het project goed in het kader van de ‘educatieve uitjes’ van de school, stellen zij. “Zo bezoeken we ook het dichtbij gelegen Verzetsmuseum. Dat is prachtig met het project
van De Rode Loper op School te verbinden.”
De combinatie van handvaardigheid bij het maken van de beeldjes en de informatie over de Februaristaking werkt wonderlijk goed, vertellen Mariska en Peter. “De leerlingen kunnen proberen zich in de situatie van februari 1941 te verplaatsen. Zouden zij hebben meegedaan aan de staking? Zien zij de stakers als een soort helden? Wat is eigenlijk een held? Daarover wordt in de klas gesproken.”
Om het besef over de Tweede Wereldoorlog te versterken doet de Piet Hein School elk jaar ook mee aan de herdenking op 4 mei. De leerlingen gaan daarvoor naar het vlakbij gelegen Keesje Brijdeplantsoen. Daar is een monumentje opgericht voor een jongen die in december 1944 op 13-jarige leeftijd op het toenmalige rangeerstation werd doodgeschoten, omdat hij kolen probeerde te vinden om thuis de kachel aan de praat te kunnen houden.
Ook bij de aanstaande herdenking van de Februaristaking zullen leerlingen van de Piet Heinschool en van Laterna Magica op IJburg hun beeldjes tonen en vertellen over het project. Andere scholen gaan later dit leerjaar met het project aan de slag.

Vóór de herdenking bij de Dokwerker is op 25 februari in Amsterdam de herdenking van het
Joods Verzet. Deze begint om 15.00 uur bij het monument op de Zwanenburgwal, tegenover
het stadhuis.
Ronald Leopold, algemeen directeur van de Anne Frank Stichting, houdt een beknopte
toespraak. Auteur Chaja Polak vertelt een kort verhaal. Het Jiddisj koor Hejmisch Zain zingt
enkele liederen. Het gedicht Zes Miljoen van Ida Vos wordt voorgedragen.
Vervolgens wordt het kaddisj en jizkor uitgesproken door Abbi Israels.
Eveneens om 15.00 uur start een herdenking in de grote raadszaal van het Amsterdamse
stadhuis, georganiseerd door FNV-leden. Daar spreken FNV-bestuurder Zakaria Bouchanga
en wethouder Laurens Ivens (SP). Het duo Smit en Vlaar zorgt voor een cultureel intermezzo.
Afgesloten wordt met een kranslegging bij de plaquette in de Putsgang.
In de Borgerstraat in Amsterdam wordt bij het Dirk van Nimwegencentrum om 12.00 uur
een herdenking gehouden met enkele sprekers en het leggen van bloemen. Dirk van
Nimwegen sprak in de avond van 24 februari 1941 op de Noordermarkt de oproep tot de
staking uit.

26 februari
Zoals gebruikelijk is op woensdag 26 februari voor de hele Zaanstreek een herdenking in
Zaandam. De herdenking is bij het monumentje op de Wilhelminabrug. De klankschaal van
het Mensenrechtenmonument wordt geluid en vanaf 10.00 uur wordt een minuut stilte in
acht genomen. Daarna is er gelegenheid tot het leggen van bloemstukken en bloemen.
In het Zaantheater zijn daarna toespraken van burgemeester Meerhof van Oostzaan en van
Frank Maas, zoon van verzetsstrijder Gerard Maas die medeorganisator was van de
Februaristaking. Maarten Peters verzorgt met zang en gitaar enkele optredens en leerlingen
van basisschool De Dijk West dragen gedichten voor.
In Hilversum is de herdenking ook op 26 februari. Vanaf 10.00 uur is er een programma voor
scholieren in de Morgensterkerk, Seinstraat 2. Vanaf 15.30 uur worden daar enkele lezingen
gegeven over het thema ‘loyaliteit’. Om 17.00 uur begint de herdenking bij het nabije NSF-
monument. Daarna is er in de kerk gelegenheid tot napraten en een hapje en een drankje.

Journalist Lex Bohlmeijer (De Correspondent) in gesprek met schrijver Casper Thomas (De Groene Amsterdammer). Deze podcast is onderdeel van de serie ‘ De Ander’ in opdracht van het comité Herdenking Februaristaking 1941.

In deze podcastserie gaat Lex Bohlmeijer in gesprek met over het thema ‘ De Ander’. Wie is de Ander voor wie we willen opkomen? Hoe moet je omgaan met vijandschap?

Podcast gemaakt door journalist Lex Bohlmeijer (De Correspondent).  Bohlmeijer spreekt mensen over het belang van herdenking, maar ook over hun persoonlijke band met de Februaristaking.

Lex Bohlmeijer (De Correspondent) voert gesprekken over het thema De Ander. Wie is De Ander voor wie we willen opkomen? Is er een grens aan solidariteit? Hoe moet je omgaan met vijandschap? Deze gesprekken zijn een initiatief van het Comité Herdenking Februaristaking 1941.