Op het Jonas Daniël Meijerplein kwamen dit jaar in grote getale mensen samen om het lustrum van de Februaristaking van 1941 te herdenken. Dit jaar herdachten we een bijzondere mijlpaal: 85 jaar geleden lieten de inwoners van Nederland, met name de arbeiders in Amsterdam en omgeving, hun stem horen tegen onrecht. De Februaristaking van 1941 was een dapper en menselijk protest tegen de razzia’s op Joden, een daad van solidariteit die nog steeds resoneert. Het was een mooie, zonnige middag met een heldere hemel en zonnestralen die het standbeeld De Dokwerker lieten glanzen. Dit maakte de herdenking zowel symbolisch als zichtbaar warm.
De herdenking begon met het openingswoord van Jaïr Stranders, die de moed van de stakers van toen krachtig in herinnering bracht. Stranders sprak over het alledaagse leven dat door een historische gebeurtenis opeens buitengewoon werd. “Het was geen grote politieke daad,” zei hij, “maar een daad van menselijke waardigheid. Mensen durfden op te staan, omdat zij wisten dat stilte geen optie was.” Zijn woorden trokken een lijn van toen naar nu en nodigden de aanwezigen uit om na te denken over de kracht van individuele keuzes in collectieve tijden van crisis. Zijn woorden legden de toon van de dag: ingetogen, maar krachtig, een eerbetoon aan gewone mensen die buitengewone keuzes maakten
Vervolgens sprak locoburgemeester Rutger Groot Wassink. Hij benadrukte de relevantie van deze geschiedenis in de huidige tijd: “85 jaar later staan we hier, niet alleen om te herinneren, maar ook om te leren. Het verzet van toen herinnert ons eraan, dat wij vandaag ook de verantwoordelijkheid dragen om op te komen tegen onrecht.” Groot Wassink koppelde het verleden en heden subtiel aan elkaar en benadrukte dat herdenken nooit een passieve daad mag zijn; het is een actieve uitnodiging tot waakzaamheid en solidariteit in onze samenleving.
De afsluitende toespraak kwam van Jerry Afriyie; “We staan hier om te herinneren, maar ook om te handelen,” zei Afriyie. “Verzet begint bij bewustzijn, bij het herkennen van onrecht, en bij de moed om niet weg te kijken.” Afriyie riep op tot collectieve verantwoordelijkheid en verbond de geschiedenis van de Februaristaking met actuele kwesties van discriminatie en solidariteit. Zijn woorden waren een oproep om de menselijke waardigheid altijd voorop te stellen. In zijn voordracht klonk de oproep door dat verzet en solidariteit geen abstracte begrippen zijn, maar keuzes die we dagelijks maken.
Lilith Zeltsburg sloot af met het Jiddische Sholem Lid, dat oproept tot vrede. Er werden teksten uitgedeeld, zodat men volgens de Joodse traditie mee kon zingen met het lied.
Het defilé werd geopend door het Comité Herdenking Februaristaking 1941. Daarna volgden het College van Burgemeester & Wethouders van Amsterdam, de ondervoorzitter van de Eerste Kamer en ondervoorzitter van de Tweede Kamer namens de Staten Generaal, de afgevaardigde van het ministerie van VWS, de gedeputeerde van de Commissaris van de Koning van Noord-Holland, het Centraal Orgaan Voormalig Verzet en Slachtoffers, Stadsdeel Amsterdam Centrum namens alle stadsdelen en tot slot de sprekers en performers. Kinderen deelden eigen gemaakte Dokwerkertjes uit aan het publiek om neer te zetten tijdens het defilé langs de Dokwerker.
Het Comité Februaristaking 1941 bedankt iedereen die aanwezig was bij de herdenking van dit bijzondere lustrum. Dank aan alle vrijwilligers die hielpen de dag mogelijk te maken en aan de sprekers die hun mooie, krachtige woorden en verhalen deelden. Dankzij ieders betrokkenheid en aanwezigheid blijft de herinnering aan de Februaristaking levend en betekenisvol voor nieuwe generaties.
