Verslag herdenking 2015

Imposante herdenking van Februaristaking

Het was of de weergoden ermee speelden. Het regende veelvuldig op 25 februari 2015, de dag van de herdenking van de Februaristaking. Rond het middaguur plensde het toen bij het Dirk van Nimwegencentrum in de Kinkerbuurt zo’n vijftig mensen bijeen waren voor een buurtherdenking. Nat was het toen na drie uur bij het Amsterdamse stadhuis het Joodse verzet werd herdacht. Maar toen de herdenking bij de Dokwerker om kwart voor vijf begon was het droog en dat bleef zo tot de laatste deelnemer van de herdenking was vertrokken.

Dokwerker met bloemen
Dokwerker in bloemenzee 2015 – Foto: Hans Mooren

Imposant lijkt het juiste woord om deze herdenking van de Februaristaking 1941 samen te vatten. Veel waardering viel onder de circa tweeduizend deelnemers te beluisteren voor de mooie en klare speech van burgemeester Geke Faber van Zaanstad. Ontroerd toonden velen zich toen actrice Rosa da Silva fragmenten voorlas uit het dagboek van Anne Frank. En toen zij met muzikale begeleiding van violist Oene van Geel haar bijdrage aan de herdenking afsloot met een prachtige vertolking van het oude Jiddische lied ‘Wos Geween is Geween’. Lees hier haar complete teksten

Voordracht Rosa da Silva
Voordracht Rosa da Silva – Foto: Hans Mooren

“Mensen in hun waarde laten, mensen laten zijn wie ze zijn, ongeacht afkomst, ras, geslacht, seksuele voorkeur of religie. Met elkaar bijdragen aan een samenleving waar ruimte is voor iedereen. Dat is waar de Februaristakers voor stonden. Dat is waar wij, 74 jaar later, nog steeds voor staan”, zo besloot mevrouw Faber haar toespraak.

Toespraak Joke Koningh
Toespraak Joke Koningh – Foto: Hans Mooren

Vóór haar had voorzitter Joke Koningh van het Comité Herdenking Februaristaking 1941 in haar openingswoord al gesteld dat “ook wij ons moeten inzetten om ervoor te zorgen dat discriminatie, uitsluiting, en intolerantie geen kansen krijgen. Wij zijn allen dragers van onze democratie. De bloemen die we straks bij de Dokwerker neerleggen zijn niet alleen een uiting van respect voor de stakers van toen, maar gaan om het belang om blijvend op te komen voor vrijheid en de rechten die dit waarborgen.” Lees hier haar openingswoord

En er werden bloemen neergelegd voor en rond de Dokwerker, veel bloemen. Kransen van het Comité Herdenking Februaristaking 1941 dat het defilé opende, direct gevolgd door locoburgemeester Laurens Ivens namens de Gemeente Amsterdam. Hij verving burgemeester Eberhard van der Laan die tot zijn  eigen verdriet door een noodzakelijke medische ingreep deze keer verstek moest laten gaan. Onmiddellijk daarna volgden de Stichting Samenwerkend Verzet en het Centraal Orgaan Voormalig Verzet en Slachtoffers, een vertegenwoordiger namens het ministerie van VWS, loco-commissaris van de koning in Noord-Holland Tjeerd Talsma, de ambassadeur van Israël, het gemeentebestuur van Zaanstad en de Amsterdamse stadsdelen.

Bloemen leggen
Defile – Foto: Hans Mooren

Na de kransen kwamen de bloemstukken, de boeketten en soms zomaar enkele bloemen. Van nabestaanden van Februaristakers, van kampcomités, van gemeenten als Den Haag, Amstelveen, Alkmaar, Purmerend, Oostzaan en Wormerland, Purmerend, Haarlem, Uithoorn, Ouder-Amstel, Utrecht, politieke partijen als GroenLinks, de PvdA, SP en VVD, diverse onderdelen van de FNV, vertegenwoordigingen van bedrijven waar gestaakt werd, maatschappelijke organisaties, de Stichting Centrum ´45 en Stichting 1940/1945, van uitgeverij/boekhandel Pegasus, Stichting Geuzenverzet 1940/1945, het Nederlands Auschwitzcomité, het Amsterdams 4 en 5 mei comité, van het Koperen Stelenfonds/Diamantbewerkers Nieuwe Levenskracht, Verzetsmuseum Amsterdam, Vereniging Kinderen van Verzetsdeelnemers, Stichting Oranjehotel, de Anne Frank Stichting, van de Vereniging Vrienden van het Vakbondsmuseum en de BBK.

In haar speech besteedde Geke Faber natuurlijk veel aandacht aan de Februaristaking in de Zaanstreek, waaraan zeker zo’n 15.000 mensen deelnamen en die in intensiteit absoluut niet voor Amsterdam onderdeed. Ze bracht in herinnering, dat het in die dagen niet zo gemakkelijk was snel veel mensen op de been te krijgen, maar dat het toch gelukt was, mede dankzij de inzet van veel vrouwen die de oproepen ’s avonds in het donker ophingen. “Om de beurt, want iedereen had kinderen thuis.”

Toespraak Geke Faber
Toespraak Geke Faber – Foto: Hans Mooren

Geke Faber trok de gebeurtenissen in 1941 door naar nu. “We mogen niet wegkijken. We mogen niet wegkijken als Joden opnieuw voor hun leven moeten vrezen en hun synagoges beveiligd moeten worden; als cartoonisten en opiniemakers niet langer gebruik durven maken van hun vrijheid van meningsuiting. We mogen niet wegkijken als gewone moslims uitgescholden en aangevallen worden, als hun moskeeën worden vernield, vanwege de daden van extremisten. En we mogen niet wegkijken als mensen die elders in de wereld geconfronteerd worden met barbaars geweld vanwege hun geloof, vanwege hun etniciteit, hier aankloppen om hulp.” Lees hier de complete toespraak