Toespraak Jeroen Krabbé

Toespraak Jeroen Krabbé 2017

STAAKT! STAAKT! STAAKT! DIE OPROEP VOLGDE OP DE RAZZIA WAARBIJ HONDERDEN JOODSE AMSTERDAMMERS OP DEZE PLEK BIJEEN WERDEN GEDREVEN OM VERVOLGENS TE WORDEN AFGEVOERD OM VERMOORD TE WORDEN.

DEZE DRIE WOORDEN SIERDEN DE PAMFLETTEN WAARIN
AMSTERDAMMERS WERDEN AANGESPOORD OM HET WERK NEER TE LEGGEN. EEN JOODSE VROUW SCHREEF OVER DE STAKING: ’OFSCHOON IK ERVAN OVERTUIGD WAS DAT ALLES DOELLOOS ZOU ZIJN KAN IK TOCH DEZE HOUDING NIET GENOEG BEWONDEREN’.

EN BEWONDERING VOOR DE STAKERS IS ER, NOG STEEDS.
HIER LUIS TERDE IK VAAK NAAR EEN VAN DE INITIATIEFNEMERS VAN DE STAKING, EEN MOEDIGE AMSTERDAMSE VUILNISMAN DIE DE OORLOG OVERLEEFD HAD, PIET NAK.
MAAR IK KAN ZIJN NAAM NIET NOEMEN ZONDER ONMIDDELLIJK DE NAAM VAN DE STRATENMAKER WILLEM KRAAN TE NOEMEN. EEN VAN DE STAKERS VAN HET EERSTE UUR DIE ZIJN MOEDIGE DAAD MET DE DOOD VOOR HET VUURPELOTON HEEFT MOETEN BEKOPEN.
VORIGE DE WEEK DOOK IN DE MEDIA ZIJN NAAM WEER OP. ZIJN ONTROERENDE AFSCHEIDSBRIEF WAS DOOR ZIJN FAMILIE GESCHONKEN AAN HET STADSARCHIEF EN GEDEELTES VAN DIE BRIEF STONDEN IN DE KRANT.
KRAAN HAD GEZIEN HOE JODEN BIJ EEN RAZZIA DE TANDEN UIT DE MOND WERDEN GESCHOPT EN VERVOLGENS HET BLOED MET EEN TANDENBORSTEL MOESTEN WEGPOETSEN..
DAAR MOEST ‘IETS’ TEGEN GEBEUREN.
‘STAAKT! STAAKT! STAAKT’ WAS DE OPROEP AAN HUN COLLEGA’S, EN DAT DEDEN ZE MET Z’N VIERDUIZENDEN.
DEZE BUURT ASSOCIEER IK MET DE MENSEN VOOR WIE DE STAKERS OPKWAMEN, DE AMSTERDAMSE JODEN.


MIJN GROOTVADER ABRAHAM REISS , EEN VAN HEN, WERD GEBOREN OP EEN STEENWORP HIERVANDAAN.
HIJ GROEIDE OP IN ARMOE ZOALS VEEL JOODSE
AMSTERDAMMERS DIE KENDEN, EIND 19DE-, BEGIN 20STE EEUW. HET WAS DE BUURT WAAR WEL EENS 13 MENSEN IN EEN KAMER WOONDEN, VIER KINDEREN IN EEN BEDSTEE SLIEPEN. WAAR DE VLOER SOMS SPLETEN HAD WAARDOOR JE DE BUREN KON ZIEN EN HOREN.

MIJN GROOTVADER KLOM OP UIT DAT MILIEU EN WERD DIAMANTHANDELAAR. IN DE OORLOG DEPORTEERDEN DE NAZI’S HEM VIA WESTERBORK NAAR SOBIBOR, WAAR HIJ OP 9 JULI 1943 WERD VERMOORD. DE MEESTE ANDERE FAMILIELEDEN VAN MIJN MOEDER ONDERGINGEN EENZELFDE LOT.

NA DE OORLOG NAM MIJN VADER MIJ HIER MEE DOOR DE OUDE JODENBUURT. ZITTEND VOOR OP ZIJN FIETS ZAG IK DE WEESPERSTRAAT IN VERVAL. HIJ VERTELDE OVERAL WAT ER ZICH HAD AFGESPEELD,OOK HIER OP DIT PLEIN…
DEZE PLEK IS VOOR MIJ, IN DE WOORDEN VAN DE DICHTER ARMANDO, ‘SCHULDIG LANDSCHAP’.
HIER ACHTER MIJ, DAAR BIJ DIE HUIZEN LIGGEN VELE ’STOLPERSTEINE’, DE STEENTJES MET NAMEN VAN VERMOORDE BEWONERS, AMSTERDAMMERS DIE DAAR UIT HUN HUIZEN ZIJN GEHAALD.
EN OP DE NIEUWE KEIZERSGRACHT, DAAR AAN DE OVERKANT,
LIGT DE SCHADUWKADE.  DAAR ZIJN 200 NAMEN AANGEBRACHT OP DE KADERAND TEGENOVER DE HUIZEN WAAR ZIJ ‘DIE NOOIT MEER TERUGKWAMEN’, OOIT WOONDEN EN LEEFDEN.

DE FEBRUARISTAKERS STONDEN OP TEGEN ONRECHT DAT DE JODEN TROF, TEGEN UITSLUITING VAN EEN HELE GROEP MENSEN. HUN MOED EN AANTAL IS INDRUKWEKKEND, HET EREN MEER DAN WAARD, EN MAG AANLEIDING ZIJN OM TE KIJKEN OF UITSLUITING VANDAAG OOK PLAATS KAN VINDEN.
HELAAS LIGT DAT GEVAAR OP DE LOER…
ZO ZIJN CULTURELE VERSCHILLEN SOMS ONDERWERP VAN FLINKE DISCUSSIES.
OP ZICH IS DAAR NIKS MIS MEE, ZOLANG VENIJN NIET DE PLAATS INNEEMT VAN EERLIJKHEID EN MENSEN ZELF DAARVAN NIET DE DUPE WORDEN.
DIT DOET NAMELIJK GEEN RECHT AAN ONZE NEDERLANDSE HISTORIE. DIT LAND TELT VERSCHEIDENE CULTURELE TRADITIES, AL EEUWENLANG.

VORIG JAAR MOCHT IK ONTDEKKEN, IN HET PROGRAMMA ‘VERBORGEN VERLEDEN’ DAT MIJN VOOROUDERS UIT DUITSLAND EN MAROKKO KOMEN.
DE PLEK WAAR IK HIER NU STA SYMBOLISEERT DIE AFKOMST, STAANDE TUSSEN DE HOOGDUITSE SJOEL -NU HET JOODS HISTORISCH MUSEUM- EN DE PORTUGESE SYNAGOGE IN.DAT VERVULT MIJ MET TROTS.
EN DOOR DIE VERRASSENDE ONTDEKKING DAT IK ZOWEL VAN DE ASJKENASISCHE JODEN UIT HET OOSTEN ALS DE SEFARDISCHE JODEN UIT HET ZUIDEN AFSTAM, DOOR DIE INTERNATIONALE WORTELS ,VOEL IK ME NIET OPEENS EEN BUITENSTAANDER.
INTEGENDEEL.
EERDER VOELDE IK ME MEER VEREENZELVIGD MET
NEDERLAND DAT ZO’N RIJKDOM AAN DIVERSITEIT KENT.

DIE VEELZIJDIGE SAMENLEVING BLIJFT LEEFBAAR ALS WE VERDRAAGZAAM MET ELKAAR OMGAAN.
ALS ONRECHT VERMEDEN EN ZO NODIG BESTREDEN WORDT.
IK WIL NAMELIJK GEEN BUITENSTAANDER WORDEN, NET ZO MINALS EEN ANDER DOOR MIJ TOT BUITENSTAANDER GEMAAKT WIL WORDEN.
HOEZEER WE OOK VERSCHILLEN, DAT HEBBEN WE GEMEEN.
LATEN WE WAKEN VOOR EEN KLIMAAT WAARIN MENSEN SLACHTOFFER WORDEN VAN UITSLUITING.EN VERDEELDHEID ONS PRACHTIGE LAND VERGIFTIGD. LATEN WE WAAKZAAM ZIJN.
WAAKT! WAAKT! WAAKT!
//////////////// Spreker Jeroen Krabbé Herdenking Februaristaking 1941 25 februari 2017